چگونه دست‌ها به اصلی‌ترین عامل انتقال بیماری‌ها در محیط‌های درمانی و عمومی تبدیل می‌شوند؟

 دکتر عیسی محمدی زیدی مدیر گروه و عضو هیئت علمی بهداشت عمومی دانشکده بهداشت علوم پزشکی قزوین بر نقش حیاتی بهداشت دست به عنوان سنگ بنای پیشگیری از عفونت‌ها تأکید کرد و توضیح داد چگونه دست‌ها به اصلی‌ترین عامل انتقال بیماری‌ها در محیط‌های درمانی و عمومی تبدیل می‌شوند.

دکتر محمدی زیدی در گفتگو با کارشناس روابط عمومی دانشکده بهداشت و پیراپزشکی با تشریح اهمیت حیاتی این موضوع، از عموم مردم و به ویژه دانشجویان علوم پزشکی و کادر درمانی خواست تا با رعایت دقیق پروتکل‌های بهداشتی، به حفظ سلامت جامعه یاری رسانند.

بهداشت دست از دیدگاه کنترل عفونت‌ها چه جایگاهی دارد و چرا اهمیت آن در محیط‌های درمانی و عمومی دوچندان است؟

 محمدی زیدی استاد تمام بهداشت عمومی گفت: بهداشت دست، سنگ بنای اصلی در پیشگیری و کنترل عفونت‌ها محسوب می‌شود. دست‌ها، به خصوص در محیط‌های درمانی و عمومی، به عنوان اصلی‌ترین مسیر انتقال طیف وسیعی از عوامل بیماری‌زا عمل می‌کنند. این عوامل می‌توانند از سطوح آلوده به دست منتقل شده و سپس از طریق تماس دست با چشم، بینی، دهان یا زخم‌ها وارد بدن فرد شوند. با توجه به شیوع بالای عفونت های بیمارستانی و انتقال عفونت های مذکور از طریق غیرمستقیم مانند هوای آلوده محیط درمان به دلیل تهویه نامناسب ، یا تجهیزات آلوده و روش های مستقیم مانند عدم رعایت بهداشت فردی ،شست و شوی اصولی دست ها می تواند راهکاری اثربخش و معقول در راستای کاهش عفونت های بیمارستانی باشد.

در محیط‌های درمانی، این انتقال می‌تواند منجر به عفونت‌های بیمارستانی شود که درمان آن‌ها دشوارتر و هزینه‌برتر است و خطر مرگ‌ومیر را افزایش می‌دهد. در جامعه نیز، بهداشت دست موثرترین راه برای جلوگیری از شیوع بیماری‌های واگیردار مانند سرماخوردگی، آنفولانزا، اسهال و استفراغ، و حتی بیماری‌های جدی‌تر مانند کووید-۱۹ است.

مهم‌ترین بیماری‌هایی که از طریق عدم رعایت بهداشت دست منتقل می‌شوند، کدامند؟

بیماری‌های متعددی از طریق عدم رعایت بهداشت دست منتقل می‌شوند، از جمله عفونت‌های تنفسی مانند سرماخوردگی، آنفولانزا، کووید-۱۹، ذات‌الریه؛ عفونت‌های گوارشی مانند اسهال و استفراغ؛ هپاتیت A عفونت‌های پوستی و عفونت‌های چشمی.

کارکنان مراکز درمانی چگونه می‌توانند نقش خود را در پیشگیری از انتقال عفونت‌ها از طریق بهداشت دست ایفا کنند؟

 دانشجویان و کارکنان مراکز درمانی خط اول دفاع در برابر عفونت‌های بیمارستانی هستند. نقش آن‌ها شامل:

رعایت دقیق زمان‌بندی شستشوی دست: قبل و بعد از تماس با بیمار، قبل و بعد از انجام اقدامات تهاجمی (مانند تزریق، تعویض پانسمان)، بعد از تماس با ترشحات بیمار، بعد از تماس با محیط اطراف بیمار، و پس از درآوردن دستکش.

استفاده صحیح از مواد ضدعفونی‌کننده: اطمینان از غلظت مناسب الکل و مدت زمان کافی تماس ماده با دست(حداقل 20 ثانیه)

کوتاه نگه داشتن ناخن‌ها و عدم استفاده از ناخن مصنوعی یا لاک ناخن، به دلیل تجمع میکروب‌ها در زیر ناخن

محمدی زیدی افزود:الگوسازی رعایت دقیق بهداشت دست توسط دانشجویان و کادر درمان، الگویی برای بیماران و همراهان آن‌ها خواهد بود.

دکتر محمدی زیدی از دانشجویان و پرسنل  کادر درمان دعوت کرد تا با رعایت این اصل ساده اما حیاتی، گامی بلند در جهت حفظ سلامت خود، خانواده و جامعه بردارند. وی افزود: دست‌های پاک، کلید پیشگیری از بسیاری از بیماری‌ها از جمله بیماریهای انگلی است که دانشجویان علوم پزشکی و کادر درمان در خط مقدم حضور دارند.